Hayvanların evcilleştirilmesiyle başlayan süreç, pet hayvanı olarak isimlendirilen kedi ve köpek gibi evcil hayvanlar günümüzde insanoğlunun etrafında her zaman yer almıştır. Kediler ilk evcilleştirilen köpeklerden binlerce yıl sonra evcilleştirilmişlerdir (Macdonald, 1985).
Kediler insanlar ile davranışları aracılığıyla iletişim kuran sosyal hayvanlardır. İnsanlar ile kediler arasındaki sosyal ilişkilerde, kimi zaman kedilerin içgüdüsel olarak beklentileri ile insanların olağan beklentileri arasında farklılıklar vardır. Kedilerin birtakım sosyal davranışları insan davranışlarından o kadar farklıdır ki manasının sezgiyle anlaşılması imkânsızdır. Evcil hayvanlar, insanların hayatlarında onlara arkadaşlık eden bir yaşam devam ettirmektedirler. Kediler insanlarla olan ahenkli davranışları, ev hayatı içerisinde uyumlu olmaları ve insanlarla arkadaşlık etme gibi davranışsal ve karakteristik özellikleri sebebiyle en çok talep edilen evcil hayvan türlerinden biridir (Odendaal, 2005; Crowell-Davis ve ark., 2004; Ellis, 2009; Desforges ve ark., 2016).
Kediler, yaşam olarak bireyseldirler. Sürü düzeni olmadığı için, kendilerini tam olarak ifade edebilmeleri gereksiz çatışmalardan kaçınmaları açısından önemlidir. Bu nedenle kedilerin beden dilleri ve yüz ifadeleri oldukça belirgindir. Kediler beden dilini kullanarak, yani duruşlarıyla, uzuvlarının ve kulaklarının pozisyonunu değiştirerek ve piloereksiyon ile sinyal gönderirler. Çoğu zaman gözlerinde, ağzında, kulaklarında, kuyruğunda ve hatta kürklerinde görülen birçok görsel ipuçları sağlarlar. Bu yüzden, yüz ve vücudun her alanına ayrı ayrı bakmak ve değerlendirmek, kedi iletişim sinyalleri ve bu ipuçlarını anlamaya yardımcı olur (Sargırlı ve Atasoy, 2013; Seksel, 2014; Anonim1, 2020).
Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de evcil hayvanlara özellikle de kedilere olan ilgi ve talep her geçen gün artmaktadır. Evlerimizin birer ferdi gibi yetiştirilen kediler sahiplerine hem mutlu zamanlarında arkadaşlık etmekte hem de üzüntülü olduğu zamanlarda bir dost gibi onları mutlu etme çabası içerisine girmektedirler. Ancak, kedi sahipleri kedilerinin ne anlatmak istediğini bazen anlayamamaktadırlar. Çoğu zaman birlikte zaman geçirmiş olsalar bile hangi ruh haline sahip olduklarını tahmin bile edememektedirler. Bu açıdan kedi beden dilini anlamak ve doğru iletişime geçmek yetiştiricilik açısından önem arz etmektedir.
Tartışma ve Sonuç
Son zamanlarda Türkiye’de pet hayvanlarına olan ilgi artmış ve insanlar artık oldukça yaygın bir şekilde evcil hayvanı yetiştirir duruma gelmiştir. Kişilerin evcil hayvanı sahibi olmaları konusunda özellikle uzman kişilerin fikirleri katkı sağlamıştır. Buna rağmen, evcil hayvan sahiplerinin pet hayvanı yetiştirme konusunda ne kadar doğru uygulamalar yaptıkları ve doğru bilgiye sahip oldukları bilinmemektedir (Salgırlı ve ark.,2012).
Mevcut araştırma sonuçlarına göre, kedi sahiplerinin sosyo-demografik yapılarına göre kedi beden diline verdikleri cevap oranları (%) incelendiğinde; ele alınan tüm sosyo-demografik özellikler (cinsiyet, medeni durum, çocuk sahipliği, eğitim ve gelir durumu) bakımından kedi beden dilini ne düzeyde bildiklerini belirlemek amacıyla sorulan sorulara verdikleri cevaplara ait doğru ve yanlış oranları (%) arasındaki karşılaştırmalarda istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmamıştır (P>0.05). Bu sonuçlara göre kedi sahiplerinin sahip oldukları sosyo-demografik özelliklerin kedilerin beden dilini anlama açısından önemli bir etkisi olmadığı belirlenmiştir.
Erten Ö, Esen F, Şeker İ, Yüksel BF. Kedi sahiplerinin kedilerinin beden dilini anlama seviyelerinin
belirlenmesi: Elazığ İli örneği. Erciyes Üniv Vet Fak Derg 2022; 19(1): 18-23
